Kop van Oost in Groningen

Prestigieuze prefab-puzzel

Martinus in hartje Arnhem: groots en elegant

Het moet een spectaculair gezicht zijn geweest: een puzzel van 253 prefab-elementen. Waarvan de grootste 6×3 meter. Aan een kraan, middenin de binnenstad van Arnhem. Millimeterwerk op minimale vierkante meters. En het moest snel. In 16 weken was de gevel klaar: de Martinus in Arnhem. Naar een ontwerp van De Zwarte Hond. Architect Nick Domhof: “We wilden vooral dat het heel mooi zou worden. En goed.”

“We hadden een ontwerp te maken. Hartje Arnhem, pal naast de historische kerk. En aan de andere kant de grote bioscoop. Een nieuw ontwerp tussen twee totaal verschillende panden. Vanaf het eerste begin hadden we daarom een duidelijk doel voor ogen: het totaalplaatje moest kloppen.” Het werden 13 woningen, verdeeld over 5 lagen, compact én hoog. “Op die manier konden we goed aansluiten op het volume van de bioscoop.”

Keuze voor steen

In dat totaalplaatje speelde de keuze voor de steen een grote rol. “Die moest zowel bij de kerk als bij de rest van de omgeving passen. Het is een genuanceerde maar ook lichte steen, zoals ook de kerk heeft. Zo sluit het geheel goed op elkaar aan. De gevel sluit ook goed aan bij andere voorname gebouwen vlakbij, zoals de rechtbank en het raadhuis.”

De keuze voor de steen was belangrijk voor de bijzondere details: het uitstekende metselwerk, de terugliggende rollagen en het duidelijke lijnenspel. “De kwaliteiten van de steen hebben we van onder tot boven helemaal uitgebuit. Daar zijn we heel tevreden over”, vertelt Nick. Het resulteerde in een slanke uitstraling, flinke kolommen met ‘fijn’ metselwerk. Een indrukwekkend gebouw en toch elegant.

Minder dan een meter

KlokGroep voerde het project uit. Projectleider Dennis Cobussen: “Het ontwerp lag klaar. Dan vervolgens de vraag: hoe ga je het maken?” Logistiek lag er een stevige uitdaging. Voor zo min mogelijk overlast in de binnenstad, moest de bouwperiode kort zijn. En dat op een kleine bouwplaats, met nog geen meter ruimte rondom. Aberson schoof al vroeg in het proces aan om mee te denken over oplossingen. “Al snel maakten we de keuze voor prefab. Het werd een comakerschip tussen Aberson, hoofdconstructeur Jordahl en KlokGroep. Samen wilden we de beste kwaliteit. Daar zijn we goed uitgekomen”, zegt Dennis.

3D-puzzel met BIM

Op advies van Aberson werd het ontwerp opgedeeld in prefab-elementen (van STB Albert) die als puzzelstukken in elkaar vastgrijpen. Daar lag ook een belangrijke rol voor BIM. De 3D-uitwerking gaf goed zicht op hoe de elementen op elkaar aan moesten sluiten. Zo konden knelpunten nog vóór de bouw worden opgelost.

De esthetiek van de prefab-elementen was minstens zo belangrijk. Architect Nick Domhof: “Ik ben nog met Aberson naar Duitsland gereden om het prototype in de fabriek te bekijken, om daar vorm aan te geven. Heel mooi om dat van tevoren te zien, heel kundig uitgewerkt. Dat zijn leuke dingen in zo’n proces.”Grote jongens

Terug naar de bouw. Want het was nogal een logistieke operatie met een strakke tijdsplanning en nauwelijks ruimte voor vrachtwagens of opslag. Dennis: “We hadden een strakke montagevolgorde van de vele elementen van 64 mallen. En daar zaten aardig grote jongens bij. Die moesten allemaal op het juiste moment worden geleverd. Het was een komen en gaan van vrachtwagens die steeds één aanhanger op de bouwplaats konden zetten. Zodra de lege werd opgehaald, stond de volgende alweer klaar. Daar was van tevoren natuurlijk goed over nagedacht, maar dan moet vervolgens ook blijken dat dat lukt. Die logistieke aanpak van Aberson liep hartstikke goed. Indrukwekkend als je dan ziet hoe snel zo’n gevel opgetrokken wordt.”

Van druppels naar chapeau

De kracht van het uitdagende project zat hem in de comakers, de samenwerking. Dennis: “Het heeft wat zweetdruppels gekost, maar ik moet zeggen: het resultaat is briljant. Als je er nu komt, is iedereen laaiend enthousiast. De bestaande bouw en de kerk komen zo ook prachtig uit. Ik ben geen architect, maar ik kan niet anders zeggen: ‘Chapeau’.”